భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం, రష్యా చమురు ఆంక్షలు: మార్కో రూబియో కీలక వ్యాఖ్యలు

దీని అర్థం, అమెరికా భారత్పై ఒత్తిడిని పూర్తిగా తొలగించిందని కాదు. భారత్తో వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం, రష్యాపై ఒత్తిడి కొనసాగించడం, అంతర్జాతీయ ఇంధన ధరలను అదుపులో ఉంచడం ఈ మూడు లక్ష్యాల మధ్య సమతుల్యత సాధించడానికి వాషింగ్టన్ ప్రయత్నిస్తోంది.

రష్యా చమురు ఆంక్షలను అమెరికా ఎందుకు తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ 2016లో లిండ్సే ఓ. గ్రాహం శాంక్షనింగ్ రష్యా అండ్ ఇరాన్ యాక్ట్ ఆఫ్ 2026లోని కొన్ని కీలక నిబంధనల అమలును తాత్కాలికంగా మినహాయిస్తూ ఉత్తర్వు జారీ చేశారు. ఆ చట్టం రష్యా చమురు, గ్యాస్ను కొనుగోలు చేసే దేశాలపై 100 శాతం వరకు సుంకాలు విధించే అధికారాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడికి ఇచ్చింది. ఈ నిర్ణయం వెనుక ప్రధాన కారణాలు: ప్రపంచ ఇంధన కొరత, ధరల పెరుగుదల, భారత్ వంటి దిగుమతిదారుల అవసరాలు, అమెరికా ఆర్థిక ప్రయోజనాలు. రూబియో ప్రకారం, ఈ నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇరాన్తో సంబంధం ఉన్న యుద్ధ పరిస్థితులు, హూతీ దాడుల వల్ల ఏర్పడిన సరఫరా సమస్యలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.

భారత్అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం ఎందుకు కీలకం

భారత్, అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందం కుదిరితే ఇరు దేశాల వ్యాపారాలకు కొత్త అవకాశాలు లభించవచ్చు. వస్త్రాలు, దుస్తులు, ఔషధాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, వ్యవసాయం, ఇంధనం వంటి రంగాల్లో భారత్కు ప్రయోజనాలు చేకూరే అవకాశం ఉంది. అమెరికా మార్కెట్లో పోటీతత్వం మెరుగుపడటం, ఎగుమతులకు మెరుగైన వాణిజ్య అవకాశాలు లభించడం, తయారీ, సరఫరా గొలుసుల్లో పెట్టుబడులు పెరగడం, మార్కెట్ ప్రవేశం, సుంకాల విషయంలో కొత్త చర్చలకు అవకాశం, అమెరికా నుంచి ఇంధన దిగుమతులు, సహకారం పెరగడం వంటివి సాధ్యమైన ప్రయోజనాలు. అయితే, ఇవి కేవలం సాధ్యమైన ప్రయోజనాలు మాత్రమే. తుది ఒప్పందంలో ఏ రంగాలకు ఎంత మినహాయింపు లేదా సుంకాల తగ్గింపు లభిస్తుందో ఇంకా ఒప్పంద నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అమెరికా విధించే సుంకాలు భారతీయ ఉత్పత్తులను అక్కడ ఖరీదైనవిగా మార్చవచ్చు. అందువల్ల, భారత్కు అనుకూలమైన ఒప్పందం కుదరడం భారత ఎగుమతిదారులకు ముఖ్యమైన విషయం. ముఖ్య గమనిక: రూబియో ఒప్పందం ఖరారుకు దగ్గరగా ఉందని చెప్పినప్పటికీ, ఆనాటికి ఒప్పందం అధికారికంగా పూర్తయిందని దీని అర్థం కాదు.

ఈ నిర్ణయం వల్ల భారత్కు రష్యా చమురు కొనుగోలులో ఏమి మారుతుంది

ఈ తాత్కాలిక మినహాయింపు వల్ల భారత్కు తక్షణ ఉపశమనం లభించింది. రష్యా చమురు కొనుగోలు చేసే దేశాలపై కొత్త చట్టం కింద సుంకాలు విధించే ముప్పు తాత్కాలికంగా తగ్గింది. అలాగే, ఇంధన సరఫరాలో వెసులుబాటు లభించింది. భారత్కు ప్రత్యామ్నాయ సరఫరాదారుల నుంచి చమురు కొనుగోళ్లను పెంచడానికి సమయం లభిస్తుంది. అదే సమయంలో రష్యా నుంచి దిగుమతులను నిర్వహించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే, భవిష్యత్తులో మళ్లీ ఒత్తిడి వచ్చే అవకాశం ఉంది. అమెరికా తరువాత ఆంక్షలను అమలు చేయాలని నిర్ణయిస్తే, భారత్కు సంబంధించిన వాణిజ్య, ఇంధన విధానాల్లో మళ్లీ మార్పులు అవసరమవచ్చు. ఈ మినహాయింపు రష్యా చమురుకు సంబంధించిన అన్ని పాత ఆంక్షలను తొలగించినట్లు కాదు. ఇది కొత్త చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనల అమలును నిలిపివేసిన చర్య. ట్రంప్ ప్రభుత్వం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంచుకుంది.

ఈ నిర్ణయం ఒక్కటే భారత్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు తగ్గుతాయని చెప్పడానికి సరిపోదు. ఇంధన ధరలను ప్రభావితం చేసే అంశాలు: అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధర, రూపాయిడాలర్ మారకపు విలువ, భారత్ కొనుగోలు చేసే చమురు రకం, రవాణా ఖర్చులు, రిఫైనరీల ఖర్చులు, ప్రభుత్వ పన్నులు, మధ్యప్రాచ్యంలోని భద్రతా పరిస్థితులు. అమెరికా ఆంక్షల ముప్పు తగ్గడం వల్ల భారత్కు చమురు కొనుగోళ్ల విషయంలో కొంత వెసులుబాటు లభించవచ్చు. కానీ అంతర్జాతీయ సరఫరా సమస్యలు కొనసాగితే చమురు ధరలు అధికంగానే ఉండవచ్చు.

అమెరికా రష్యాపై ఆర్థిక ఒత్తిడి పెంచేందుకు ఈ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది. రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేసే దేశాలపై సుంకాలు విధిస్తే, రష్యా చమురు ఆదాయాన్ని తగ్గించవచ్చనేది దాని వెనుక ఉన్న ఉద్దేశం. కానీ ఆంక్షలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం వల్ల రష్యా చమురు ఎగుమతులకు తాత్కాలికంగా వెసులుబాటు లభించవచ్చు. భారత్ వంటి దేశాలపై తక్షణ ఆర్థిక ఒత్తిడి తగ్గవచ్చు. రష్యాపై ఒత్తిడి కొనసాగించాలనే అమెరికా విధానానికి, ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాను స్థిరంగా ఉంచాలనే లక్ష్యానికి మధ్య విభేదాలు బయటపడవచ్చు.

ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్స్కీ ఈ మినహాయింపుపై విమర్శలు చేశారు. ఆంక్షలను సడలించడం వల్ల రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్కు ప్రయోజనం కలిగి యుద్ధం కొనసాగించే సామర్థ్యం పెరగవచ్చని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

అమెరికా ప్రభుత్వం రాబోయే 60 రోజుల వ్యవధిలో ఆంక్షలు, సుంకాల వల్ల అమెరికా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కలిగే ప్రభావాన్ని అంచనా వేయాలని భావిస్తున్నట్లు రూబియో తెలిపారు. అయితే, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులో మినహాయింపుల ముగింపు తేదీని స్పష్టంగా పేర్కొనలేదు. కాబట్టి 60 రోజుల సమీక్ష ముగిసిన వెంటనే ఆంక్షలు ఆటోమేటిక్గా తిరిగి అమలవుతాయని చెప్పలేం.

భారత్ విషయంలో మూడు పరిణామాలను గమనించాలి: 1. వాణిజ్య ఒప్పందం: సుంకాలు, మార్కెట్ ప్రవేశం, దిగుమతిఎగుమతి నిబంధనలపై ఇరు దేశాలు ఏకాభిప్రాయానికి వస్తాయా 2. చమురు కొనుగోళ్లు: భారత్ రష్యా చమురును ఎంతవరకు కొనసాగిస్తుంది, ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతులను ఎంత పెంచుతుంది 3. అమెరికా ఆంక్షలు: 60 రోజుల సమీక్ష అనంతరం వాషింగ్టన్ ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుంది

భారత్కు ఇది తాత్కాలికంగా అనుకూలమైన పరిణామం. రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయడం వల్ల అమెరికా నుంచి భారీ సుంకాలు ఎదురయ్యే తక్షణ ముప్పు తగ్గింది. అదే సమయంలో, భారత్అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసుకునే అవకాశాలు మెరుగుపడవచ్చు. కానీ భారత్కు పూర్తి మినహాయింపు లభించిందని, వాణిజ్య ఒప్పందం ఖరారైందని లేదా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు తప్పకుండా తగ్గుతాయని చెప్పడానికి ఇంకా ఆధారాలు లేవు. అమెరికా తదుపరి నిర్ణయాలు, ఇంధన మార్కెట్ పరిస్థితులు ఈ పరిణామాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.

భారత్తో వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసే చర్చలు, రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేసే దేశాలపై ఆంక్షలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలన్న అమెరికా నిర్ణయంలో పరిగణనలోకి తీసుకున్న అంశాల్లో ఒకటని అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో తెలిపారు. ఈ మినహాయింపు వల్ల భారత్కు తక్షణ ఉపశమనం లభించింది, కానీ భవిష్యత్తులో మళ్లీ ఒత్తిడి వచ్చే అవకాశం ఉంది.