అసలు రసీదు పోయినా స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ తిరస్కరించలేరు: బాంబే హైకోర్టు

రెండు కేసుల వివరాలు

మొదటి పిటిషన్లో అనితా జయంత్ ఓస్వాల్ ఒక స్థిరాస్తి విక్రయ ఒప్పందం కోసం స్టాంప్ డ్యూటీని చెల్లించారు. అయితే ఒప్పందం పూర్తయ్యేలోపు అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు కనిపించకుండా పోయింది. దీంతో ఆమె అదే లావాదేవీ కోసం మరోసారి స్టాంప్ డ్యూటీ చెల్లించి ఒప్పందాన్ని నమోదు చేయించారు. మొదట చెల్లించిన మొత్తం వినియోగించకుండా మిగిలిపోవడంతో దానిని తిరిగి ఇవ్వాలని అధికారులను కోరారు. కానీ ఆమె అభ్యర్థనను అధికారులు తిరస్కరించడంతో హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.

రెండో పిటిషన్లో ఫ్లాట్ కొనుగోలుకు ముందస్తుగా చెల్లింపులు చేసిన వ్యక్తి, బుకింగ్ రద్దు కావడంతో విక్రయ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయలేదు. అనంతరం అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు పోవడంతో స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ కోరారు. ఈ అభ్యర్థన కూడా తిరస్కరణకు గురికావడంతో ఆయన న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు.

అధికారుల పరిశీలన

మహారాష్ట్ర స్టాంప్ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం రీఫండ్ కోరే వ్యక్తి తన అభ్యర్థనకు తగిన ఆధారాలు సమర్పించాల్సి ఉంటుందని హైకోర్టు వివరించింది. అదే సమయంలో అసలు రసీదు అందుబాటులో లేదనే కారణంతో మిగిలిన ఆధారాలను పరిశీలించకుండా దరఖాస్తును తిరస్కరించడం సరికాదని పేర్కొంది. ప్రభుత్వ రిఫరెన్స్ నంబర్, వర్చువల్ ట్రెజరీ వివరాలు, ఇతర అధికారిక రికార్డుల ద్వారా చెల్లింపు నిజంగా జరిగిందా, రసీదును మరే ఇతర ఒప్పందానికి ఉపయోగించారా, ఇప్పటికే రీఫండ్ పొందారా అనే అంశాలను అధికారులు ధ్రువీకరించవచ్చని తెలిపింది.

ప్రభుత్వ ఆదాయానికి నష్టం కలగకుండా అవసరమైన తనిఖీలు, హామీ పత్రాలు, నష్టపరిహార బాండ్లు వంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది. రెండు కేసుల్లోనూ రీఫండ్ దరఖాస్తులను తిరస్కరిస్తూ గతంలో జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు రద్దు చేసింది.

తదుపరి చర్యలు

సంబంధిత అధికారులు ప్రభుత్వ రికార్డులను పరిశీలించి, మొదటి రసీదు వినియోగించలేదా, రెండో చెల్లింపు ఏ లావాదేవీకి ఉపయోగించబడింది, లేదా ఒప్పందం రద్దయి అసలు అమలు కాలేదా అనే అంశాలను నిర్ధారించాలని ఆదేశించింది. పిటిషనర్లు అవసరమైన అఫిడవిట్లు, హామీ పత్రాలు, ఇతర ఆధారాలను సమర్పించిన తర్వాత ఎనిమిది వారాల్లో ధ్రువీకరణ ప్రక్రియను పూర్తి చేసి తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించింది.

చట్టబద్ధమైన అర్హతలు నిర్ధారణ అయితే, నిబంధనల ప్రకారం అనుమతించిన కోతలు మినహా స్టాంప్ డ్యూటీని తిరిగి చెల్లించాలని పేర్కొంది. అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు పోయిందనే కారణంతోనే స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ను తిరస్కరించలేరని, అయితే చెల్లింపు, రసీదు వినియోగం జరగకపోవడం, సంబంధిత లావాదేవీ వివరాలు వంటి అంశాలు అధికారిక రికార్డులు, విశ్వసనీయ ఆధారాలతో నిర్ధారణ కావాలని తీర్పు సారాంశం.

అసలు ఎలక్ట్రానిక్ రసీదు (ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు) పోయినంత మాత్రాన స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ దరఖాస్తును తిరస్కరించలేరు. చెల్లింపు జరిగినట్లు, రసీదు వినియోగించలేదని ప్రభుత్వ రికార్డులు, ఇతర విశ్వసనీయ ఆధారాలతో నిరూపించగలిగితే సంబంధిత అధికారులే వాటిని పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని బాంబే హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

స్టాంప్‌ డ్యూటీ రీఫండ్‌ ప్రక్రియ ఎంతకాలం పడుతుంది?

పిటిషనర్లు అవసరమైన ఆధారాలు సమర్పించిన తర్వాత, అధికారులు ఎనిమిది వారాల్లో ధ్రువీకరణ ప్రక్రియను పూర్తి చేసి తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని హైకోర్టు ఆదేశించింది.

బాంబే హైకోర్టు ఈ కేసులో ఏమి తీర్పు చెప్పింది?

అసలు ఈ-స్టాంపింగ్‌ రసీదు పోయినంత మాత్రాన రీఫండ్‌ దరఖాస్తును తిరస్కరించలేరని, చెల్లింపు, వినియోగంపై ఆధారపడి నిర్ణయం తీసుకోవాలని బాంబే హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.