డిజిటల్ డేటా చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్.. కేంద్రానికి నోటీసులు

అలాగే, ప్రచురించిన వార్తల్లోని సమాచారాన్ని తొలగించాలని లేదా సవరించాలని ఒత్తిడి వచ్చే ప్రమాదం ఉందని, ప్రభుత్వానికి సమాచారాన్ని కోరే అధికారాల వల్ల జర్నలిస్టుల సమాచార వనరుల గోప్యత దెబ్బతినవచ్చని పిటిషనర్లు పేర్కొన్నట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి. ఈ నిబంధనలు అమలైతే వార్తా సంస్థల పనితీరుపై ప్రభావం పడటమే కాకుండా, పరోక్షంగా ప్రచురణకు ముందే నియంత్రణ విధించినట్లవుతుందని వారి వాదన.

హక్కుల మధ్య సమతుల్యత అవసరం: సీజేఐ

ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనంలో జస్టిస్ జాయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహన కూడా ఉన్నారు. పిటిషనర్ల తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది మాధవి గోరాడియా దివాన్ వాదనలు వినిపించారు. ఈ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని దుర్వినియోగం చేయకుండా ఎలాంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవచ్చో సూచించడానికి మీడియా రంగంలోని సంస్థలే సరైన నిపుణులని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

సాధారణ పౌరుల హక్కులు, పత్రికా స్వేచ్ఛ మధ్య సమతుల్యత సాధించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించేందుకు కేంద్రానికి, న్యాయస్థానానికి మీడియా సంస్థలు తగిన సూచనలు చేయాలని ధర్మాసనం తెలిపింది.

ఆర్టీఐ చట్ట సవరణపైనా అభ్యంతరాలు

డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా పరిరక్షణ చట్టం ద్వారా సమాచార హక్కు చట్టం2005లోని వ్యక్తిగత సమాచారానికి సంబంధించిన మినహాయింపు నిబంధనను సవరించడాన్ని కూడా పిటిషనర్లు సవాలు చేశారు. ఈ మార్పు రాజ్యాంగంలోని సమానత్వ హక్కు, భావప్రకటన స్వేచ్ఛ, వృత్తి నిర్వహణ స్వేచ్ఛ, జీవించే హక్కులకు సంబంధించిన నిబంధనలకు విరుద్ధమని వారు వాదించారు.

చట్టంలోని పలు సెక్షన్లను, 2025 నాటి డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా పరిరక్షణ నియమాలను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైనవిగా ప్రకటించాలని పిటిషన్లో కోరారు. అయితే, సుప్రీంకోర్టు ఇప్పటివరకు ఈ నిబంధనలను కొట్టివేస్తూ తీర్పు ఇవ్వలేదు. ప్రస్తుతానికి కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణకు తేదీ నిర్ణయించింది.

వ్యక్తుల డిజిటల్ సమాచారాన్ని రక్షించడం ఒకవైపు, ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం స్వేచ్ఛగా వార్తలు సేకరించి ప్రచురించే హక్కును కాపాడటం మరోవైపు ఉన్నాయి. ఈ రెండు అంశాల మధ్య చట్టపరమైన సమతుల్యత ఎలా ఉండాలన్నది ఈ కేసులో ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది. సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలో పిటిషనర్ల వాదనలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన ఆధారంగా ఈ అంశాలపై మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

డిజిటల్ వ్యక్తిగత సమాచార పరిరక్షణ చట్టం2023లోని కొన్ని నిబంధనలు, 2025 నాటి నియమాల రాజ్యాంగబద్ధతను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. ఈ పిటిషన్పై కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణను నవంబర్ 17కు వాయిదా వేసింది. డిజిటల్ న్యూస్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్ (డీఎన్పీఏ), జర్నలిస్ట్ యుక్తా ముగ్దల్ ఈ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.

సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్‌పై కేంద్రానికి ఏమి ఆదేశించింది?

సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణను నవంబర్‌ 17కు వాయిదా వేసింది.

ఈ చట్టం జర్నలిజంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందని పిటిషనర్లు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు?

వార్తా సేకరణ, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజం, ప్రజా ప్రయోజన కథనాల ప్రచురణపై ప్రభావం చూపుతుందని, సమాచార వనరుల గోప్యత దెబ్బతినవచ్చని పిటిషనర్లు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.