దేశంలో కస్టోడియల్ మరణాలు: 2025-26లో 170, గత ఐదేళ్లలో కేవలం ఒక చర్య

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, మార్చి 15 వరకు దేశవ్యాప్తంగా 170 కస్టోడియల్ మరణాలు నమోదైనట్లు లోక్‌సభలో ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. అయితే, ఈ మరణాలకు సంబంధించి గత ఐదేళ్లలో కేవలం ఒక కేసులో మాత్రమే క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకున్నట్లు NHRC సమాచారం తెలియజేసింది.

లోక్‌సభలో సమర్పించిన గణాంకాల ప్రకారం, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో మార్చి 15 నాటికి 170 కస్టోడియల్ మరణాలు నమోదయ్యాయి. గత ఐదు ఆర్థిక సంవత్సరాలుగా ఈ సంఖ్య 140 నుండి 176 మధ్య స్థిరంగా ఉంది. ఈ కాలంలో కస్టోడియల్ మరణాలకు సంబంధించి కేవలం ఒక కేసులో మాత్రమే క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకున్నట్లు నేషనల్ హ్యూమన్ రైట్స్ కమిషన్ (NHRC) తెలిపింది.

గత ఐదేళ్లలో పోలీస్ కస్టడీలో మరణాల సంఖ్యలో పెద్దగా మార్పు లేదు. 2021-22లో 176, 2022-23లో 163, 2023-24లో 157, 2024-25లో 140గా ఉన్న ఈ సంఖ్య, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 170కి చేరుకుంది. ఈ గణాంకాలు దేశంలో కస్టోడియల్ మరణాల సమస్య కొనసాగుతోందని సూచిస్తున్నాయి.

రాష్ట్రాల వారీగా చూస్తే, కొన్ని రాష్ట్రాలు అధిక సంఖ్యలో కస్టోడియల్ మరణాలను నమోదు చేస్తున్నాయి. 2025-26లో బీహార్‌లో 19 మరణాలు, రాజస్థాన్‌లో 18 మరణాలు నమోదయ్యాయి. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 15, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, పంజాబ్‌లలో ఒక్కో రాష్ట్రంలో 15 కస్టోడియల్ మరణాలు నమోదయ్యాయి. ఈ గణాంకాలు కొన్ని రాష్ట్రాలలో పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉందని తెలియజేస్తున్నాయి.

మరోవైపు, ఒడిశాలో కస్టోడియల్ మరణాలు 350% పెరిగాయి, 2021-22లో 2 నుండి 2025-26లో 9కి చేరాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, మహారాష్ట్రలో 2021-22లో 30 నుండి 2025-26లో 14కి తగ్గి, గణనీయమైన తగ్గుదల నమోదైంది. ఈ వ్యత్యాసాలు రాష్ట్రాల వారీగా అమలులో ఉన్న విధానాలలో తేడాలను సూచిస్తున్నాయి.