డాక్సిన్ టైమ్స్: ముంబైలో మలేరియా, డెంగ్యూ కలవరం.. ప్రజల భాగస్వామ్యంతోనే నియంత్రణ సాధ్యం: వైద్యులు

నిర్మాణ ప్రాంతాల్లో నిల్వ నీటితో ముప్పు

నగరంలో జరుగుతున్న నిర్మాణ పనుల ప్రాంతాల్లో నిలిచిపోయిన నీరు దోమల పెరుగుదలకు అనుకూలంగా మారుతోందని వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా పగటిపూట కుట్టే ఏడిస్ దోమలు డెంగ్యూ వ్యాప్తికి, రాత్రిపూట కుట్టే అనోఫిలిస్ దోమలు మలేరియా వ్యాప్తికి కారణమవుతాయి. ఇళ్ల పరిసరాల్లోని నీటి నిల్వలు, నిర్మాణ ప్రదేశాలు, చెత్త పేరుకుపోయిన ప్రాంతాలు దోమలకు ఆవాసాలుగా మారుతున్నాయి.

దోమల నివారణకు పిచికారీ చేస్తున్న మందుల నాణ్యత, వాటిని ఉపయోగిస్తున్న విధానంపైనా కొందరు స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దోమల జీవన చక్రాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో చర్యలు చేపట్టాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.

బీఎంసీ చర్యలు

ముంబైలో మలేరియా, డెంగ్యూ కేసులు అక్టోబర్ మొదటి అర్ధభాగంలో సెప్టెంబర్తో పోలిస్తే తగ్గాయని బృహన్ ముంబై మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (బీఎంసీ) ఆరోగ్య శాఖ అధికారి డాక్టర్ సంతోష్ గైక్వాడ్ తెలిపారు. నిల్వ నీటిపై వస్తున్న ఫిర్యాదులను పరిశీలిస్తున్నామని, నిర్మాణ ప్రాంతాల్లో పనిచేసే కార్మికులకు దోమల ఉత్పత్తి ప్రదేశాలను గుర్తించేలా శిక్షణ ఇస్తున్నామని ఆయన తెలిపారు. నగరంలో దోమల నివారణకు పిచికారీ చర్యలు కూడా కొనసాగుతున్నాయని వెల్లడించారు.

అయితే, కేసులు తగ్గుతున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ, కొన్ని ఆసుపత్రుల్లో బాధితుల సంఖ్య, తీవ్రమైన లక్షణాలతో వస్తున్న రోగుల పరిస్థితి ఆందోళన కలిగిస్తోందని వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు.

సమష్టి చర్యలే కీలకం

వ్యక్తిగతంగా దోమల నివారణ క్రీములు, లోషన్లు ఉపయోగించడం, దోమతెరలు ఏర్పాటు చేసుకోవడం వంటి జాగ్రత్తలు అవసరమేనని వైద్యులు చెబుతున్నారు. అయితే, నగరవ్యాప్తంగా దోమల ఉత్పత్తి కేంద్రాలను తొలగించకుండా వ్యాధుల వ్యాప్తిని పూర్తిగా నియంత్రించడం కష్టమని అభిప్రాయపడుతున్నారు.

స్థానిక సంస్థలు నిల్వ నీటిని తొలగించడం, చెత్తను ఎప్పటికప్పుడు సేకరించడం, నిర్మాణ ప్రదేశాలను తనిఖీ చేయడం, శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో దోమల నివారణ చర్యలు చేపట్టడం అవసరం. ప్రజలు కూడా తమ ఇళ్ల పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.

ముంబైలో దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులతో పాటు గాలి కాలుష్యం కూడా ప్రజల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతోందని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. నిర్మాణ పనులు, అధిక తేమ, గాలుల వేగం తగ్గడం వంటి కారణాలతో కాలుష్య కారకాలు భూమికి సమీపంలోనే నిలిచిపోతున్నాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు. దీంతో దగ్గు, గొంతు మంట, కళ్లలో చికాకు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు పెరగవచ్చని పేర్కొంటున్నారు.

పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు, గుండె లేదా ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు ఉన్నవారు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. అధిక కాలుష్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే సరైన రక్షణ మాస్కు ధరించాలని, కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో తీవ్రమైన వ్యాయామాలకు దూరంగా ఉండాలని వైద్యులు సలహా ఇస్తున్నారు.

మలేరియా, డెంగ్యూ నియంత్రణకు ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స అందించడంతో పాటు వ్యాధులు వ్యాపించడానికి కారణమయ్యే పరిస్థితులను తొలగించడం అత్యంత ముఖ్యం. ప్రభుత్వ విభాగాలు, స్థానిక సంస్థలు, నిర్మాణ సంస్థలు, ప్రజలు సమన్వయంతో పనిచేసినప్పుడే దోమల వ్యాప్తిని తగ్గించి ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడగలమని వైద్యులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.