జ్ఞానేశ్ కుమార్ పై అభిశంసనకు చట్టపరమైన ఆధారం లేదు: ముకుల్ రోహత్గీ

ముగ్గురు సభ్యుల కమిషన్లో నిర్ణయాలు

ఎన్నికల కమిషన్లో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్తో పాటు మరో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఉంటారు. జ్ఞానేశ్ కుమార్ కు మిగిలిన ఇద్దరు కమిషనర్ల కంటే ఎక్కువ ఓటింగ్ హక్కు లేదని రోహత్గీ తెలిపారు. ముగ్గురు సభ్యుల్లో ఒక్కొక్కరికి సమాన ఓటు ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. చివరకు కమిషన్ అధికారికంగా ఏకగ్రీవ నిర్ణయం ప్రకటిస్తే, అంతర్గతంగా జరిగిన చర్చలు లేదా భిన్నాభిప్రాయాలు మాత్రమే ఆ నిర్ణయాన్ని చెల్లుబాటు కాకుండా చేయవని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

14 సందర్భాల్లో అభ్యంతరాలపై చర్చ

ఇటీవల వెలువడిన నివేదికల ప్రకారం, ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత పది నెలల్లో కమిషన్ నిర్ణయాలు, ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ, దరఖాస్తు విధానాలు తదితర అంశాలపై కనీసం 14 సందర్భాల్లో అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు వెల్లడైంది. ఎన్నికల కమిషన్ మాత్రం ఇటువంటి అంతర్గత నోట్లు, సూచనలు, భిన్నాభిప్రాయాలు నిర్ణయ ప్రక్రియలో సాధారణ భాగమని తెలిపింది.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో జ్ఞానేశ్ కుమార్ ను తొలగించేందుకు ప్రతిపక్షాలు మరోసారి అభిశంసన నోటీసు ఇవ్వడానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. తాజాగా వెలువడిన సమాచారం ప్రకారం, రెండు సభల్లోనూ నోటీసులు సమర్పించేందుకు న్యాయ నిపుణులతో కలిసి ప్రతిపక్షాలు ముసాయిదా సిద్ధం చేస్తున్నట్లు కాంగ్రెస్ వర్గాలు తెలిపాయి.

జ్ఞానేశ్ కుమార్ పై ప్రతిపక్షాలు గతంలో కూడా తొలగింపు నోటీసులు ఇచ్చాయి. గతంలో లోక్సభలో 130 మంది ఎంపీలు, రాజ్యసభలో 63 మంది ఎంపీలు సంతకాలు చేసినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ నివేదిక పేర్కొంది. అయితే అప్పటి రాజ్యసభ చైర్మన్ ఆ నోటీసును తిరస్కరించారు. తొలగింపునకు అవసరమైన నిరూపిత దుర్వ్యవహారంకు ప్రాథమిక ఆధారం కనిపించలేదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

భారత రాజ్యాంగంలోని 324(5) అధికరణం ప్రకారం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ను సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానంలోనే తొలగించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో నిర్దిష్ట మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదం పొందాలి. నిరూపిత దుర్వ్యవహారం లేదా అసమర్థత వంటి రాజ్యాంగబద్ధమైన కారణాలు అవసరం.

ఎన్నికల కమిషన్లో అంతర్గతంగా భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటాన్ని రోహత్గీ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో సహజమైన అంశంగా అభివర్ణించారు. సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల మధ్య కూడా విచారణ సమయంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండవచ్చని, చివరకు అధికారికంగా వెలువడే తీర్పునే పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని ఆయన ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు.

ప్రస్తుతం జ్ఞానేశ్ కుమార్ పై ప్రతిపక్షాల తాజా చర్యలు, ఎన్నికల కమిషన్లో నమోదైన అంతర్గత అభ్యంతరాలు, వాటిపై న్యాయపరమైన చర్చలు రాజకీయంగా మరియు రాజ్యాంగపరంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అభిశంసన ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతుందా లేదా అన్నది తదుపరి పార్లమెంటరీ చర్యలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ ను తొలగించేందుకు ప్రతిపక్షాలు భావిస్తున్న అభిశంసన ప్రక్రియపై మాజీ అటార్నీ జనరల్ ముకుల్ రోహత్గీ స్పందించారు. ప్రస్తుతం వెలుగులోకి వచ్చిన ఆరోపణలు స్పష్టంగా లేవని, బలమైన వాస్తవాలు లేదా ఆధారాలు లేకుండా అభిశంసన తీర్మానం తీసుకురావడానికి రాజ్యాంగపరమైన ప్రాతిపదిక లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఎన్నికల కమిషనర్లను ఎలా తొలగిస్తారు?

భారత రాజ్యాంగంలోని 324(5) అధికరణం ప్రకారం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానంలోనే తొలగించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో నిర్దిష్ట మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదం పొందాలి. నిరూపిత దుర్వ్యవహారం లేదా అసమర్థత వంటి రాజ్యాంగబద్ధమైన కారణాలు అవసరం.